Wszystkie państwa Unii są członkami Rady Europy

5/5 - (2 votes)

Istotnym elementem ochrony praw człowieka w systemie rady europy jest integracja zachodnioeuropejska. Opiera się ona na wspólnych wszystkim państwom członkowskim zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych swobód oraz państwa prawa. Należy podkreślić, iż w ramach UE nie stworzono żadnego odrębnego dokumentu formułującego katalog praw człowieka – na wzór paktów czy konwencji – czy tym bardziej odrębnych procedur kontrolnych.

Kompetencje w tej dziedzinie, w zakresie posiada jedynie Trybunał Sprawiedliwości; nie ma ich natomiast Komisja. Prawa człowieka, które pojawiają się w obrębie UE, pozostają w ścisłym związku z jej pierwotną istotą jako „wspólnym rynkiem” państw członkowskich. Chodzi tu przede wszystkim o swobodny przepływ osób, czyli siły roboczej i usług, (niedyskryminacja) przez granice państw Unii.

Unia jest oryginalna wobec innych systemów ochrony praw człowieka. Ochrona tych praw w państwach Unii odbywa się przede wszystkim przez ich systemy konstytucyjne
i legislację wewnętrzną oraz na podstawie w/w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.[1]

[1] Wszystkie państwa Unii są członkami Rady Europy

Europejskie podejście do regionalnej (horyzontalnej) ochrony praw człowieka

5/5 - (3 votes)

W Europie problemem ochrony praw człowieka zajmuje się powołana Rada Europy. W 1961 państwa członkowskie Rady Europy wprowadziły Europejską Kartę Socjalną (ale ochrona praw ustanowionych przez Kartę dotyczy jedynie obywateli państw – stron Karty oraz cudzoziemców będących obywatelami krajów, które ją ratyfikowały.

Instytucjami służącymi ochronie praw człowieka są: Komitet Praw Człowieka ONZ, Europejska Komisja Praw Człowieka, Europejski Trybunał Praw Człowieka i Komitet Ministrów Rady Europy istnieją też regionalne czyli horyzontalne systemy ochrony praw człowieka, jak np. podpisana w 1950 w Rzymie przez członków Rady Europy – Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, która weszła w życie w 1953.

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jest to specjalny system, instrument, jakim posługuje się Rada w celu przestrzegania podstawowych praw człowieka, jakie każde z Państw Europy powinno przestrzegać.

Zakres przedmiotowy Europejskiej Konwencji niewiele różni się od katalogu praw zawartych w Powszechnej Deklaracji czy w paktach znajdujemy tu: prawo do życia, zakaz tortur i nieludzkiego traktowania, zakaz niewoli, poddaństwa i pracy przymusowej, prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego, prawo każdego do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy prze nie zawisły i bezstronnych sąd, zasadę „prawo nie działa w wstecz”, prawo do życia prywatnego i rodzinnego, prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania (oraz ich uzewnętrzniania), prawo do wolności wyrażania opinii, prawo swobodnego gromadzenia i stowarzyszania się, prawo do zawierania małżeństwa, prawo dochodzenia swych praw, gdy zostały one naruszone (tych, które przewiduje konwencja), prawo do własności, prawo do nauki, ciążący na państwach – stronach obowiązek organizowania wolnych wyborów, zakaz pozbawiania wolności z powodu nie możności wywiązania się ze zobowiązania umownego, prawo swobody poruszania się na terenie danego kraju, w tym jego opuszczania i powrotu, zakaz wydalania przez Państwo obywateli oraz zbiorowego wydalania cudzoziemców, zakaz orzekania i wykonywania kary śmierci, prawo do odwołania się do sądu wyższej instancji, prawo do odszkodowania po odbyciu kary, gdy okazało się, iż skazanie nastąpiło wyniku pomyłki sądowej, równość praw i obowiązków o charakterze cywilnoprawnym obojga małżonków.[1]

Kluczowe znaczenie ma jednak art. 15[2], który jest odpowiednikiem art. 4 Paktu Praw Obywatelskich i mówi o sytuacjach wyjątkowych: „ W przypadku wojny lub innego niebezpieczeństwa publicznego zagrażającego życiu narodu, każda z Wysokich Układających się stron może podjąć środki uchylające stosowanie zobowiązań wynikających z niniejszej Konwencji”.[3]

Jak dotychczas, państwa rzadko korzystały z możliwości, jaką przewiduje art.. 15 (uczyniły to m.in. Turcja, Grecja, Wielka Brytania). Wyjątkowe znaczenie i oryginalność systemu ochrony praw człowieka w radzie Europy leży w mechanizmach kontroli poszanowania gwarantowanych praw. Termin „publiczne niebezpieczeństwo zagrażające życiu narodu”; m.in.: musi być ono rzeczywiste i bezpośrednie, obejmować cały naród, mieć na tyle wyjątkowy charakter, iż przewidziana w innych artykułach możliwość wprowadzenia ograniczeń z uwagi na bezpieczeństwo państwowe i publiczne czy ochronę porządku jest niewystarczająca. Konieczne jest przy tym respektowanie zasady proporcjonalności charakteru środków do skali i natury zagrożenia, a uchylenia musi być odwołane natychmiast po ustaniu zagrożenia.

System konwencji opiera się kilku założeniach. Po pierwsze, prawa chronione konwencją dotyczą jednostek bezpośrednio, tzn. bez pośrednictwa przepisów wykonawczych w ustawodawstwie, wewnętrznym. Po drugie, system ochronny zasadza się także na gwarancjach kolektywnych – czyli możliwość wniesienia skargi przez każde Państwo, przeciwko innemu Państwu.

[1] Naturalnie, każde z wyżej wymienionych praw zostało sformowane w postaci precyzyjnej definicji wraz z podaniem środków, sposobów czy warunkach jego realizacji (Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona i zatwierdzana w Rzymie w listopada 1950r. – rozdział 1)

[2] Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona
i zatwierdzana w Rzymie w listopada 1950r. – rozdział 1. art.15

[3] Tamże

Horyzontalna ochrona praw człowieka

5/5 - (3 votes)

„Ochrona praw człowieka jest to zespół praw i wolności, które przysługują każdemu człowiekowi bez względu na rasę, płeć, język, wyznanie, przekonania polityczne, pochodzenie narodowe i społeczne, majątek itp.

Prawa człowieka są prawami o charakterze moralnym i zbiorem postulatów domagających się poszanowania wartości najcenniejszych dla człowieka, takich jak życie, godność, wolność, swobodny rozwój.”[1]

Podstawę prawną dla ochrony praw człowieka stworzyły dwa dokumenty:

  • Karta Narodów Zjednoczonych uchwalona w 1945
  • Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona w 1948 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.

W deklaracji do podstawowych praw zaliczono: wolność, równość, prawo do pracy, ochrony prawnej, azylu, posiadania obywatelstwa, ochrony społecznej, do nauki, zakładania rodziny.

ONZ uchwaliła ponad 60 konwencji szczegółowych przyjętych w ramach Międzynarodowej Organizacji Pracy i UNESCO.

[1] R. Kuźniar, Prawa człowieka, SCHOLAR, Warszawa 2000, s. 45

Sytuacja imigrantów

5/5 - (2 votes)

Hiszpanie coraz bardziej niechętnie odnoszą się do osób przybywających w nadziei za lepszym życiem. Wyraźnie natomiast narasta różnica między imigrantami z Ameryki Łacińskiej i Afryki a bogatymi Europejczykami spoza Hiszpanii, którzy się w niej osiedlają. W sześciu z siedemnastu autonomicznych prowincji Hiszpanii jest używany inny od kastylijskiego język lub dialekt. Konstytucja mówi, iż każdy obywatel ma obowiązek znać język kastylijski, który jest oficjalnym językiem państwowym, jednak inne języki również mogą być uznane za oficjalne w regionalnych statutach.

Katalońskie ciało ustawodawcze (Generalitat) przyjęło w 1998 roku prawo, uznające język kataloński za oficjalny w lokalnym rządzie i administracji, regionalnych sądach, korporacjach państwowych oraz prywatnych, subsydionowanych przez władze Katalonii. Obywatele mówiący po kastylijsku mają prawo do posługiwania się swoim językiem w urzędach publicznych. Prawo ustaliło również minimalną ilość katalońsko-języcznych programów radiowych i telewizyjnych.

W Katalonii jednak najwyraźniej dochodzi do paradoksalnego ograniczania praw osób, posługujących się językiem kastylijskim. Przykładem mogą być uniwersytety, które narzucają język kataloński we wszystkich kwestiach administracyjnych. W 2000 roku do sądu trafiła sprawa profesora, który został wydalony z uniwersytetu za udostępnienie dwóm studentom formularzy egzaminacyjnych po kastylijsku. Również raport amerykańskiego Departamentu Stanu z 1993 roku wskazuje już na te wynaturzenia, stwierdzając, że kastylijsko-języczni rodzice postrzegają sytuację swoich dzieci jako niekorzystną, ze względu na wymuszane posługiwanie się językiem katalońskim w szkołach.

Dyskryminacja i nietolerancja

5/5 - (2 votes)

Badania opinii publicznej wskazują na ciągłą obecność rasizmu i ksenofobii w społeczeństwie, co powoduje dyskryminację mniejszości. Stosunkowo dobrze postrzegani są imigranci z krajów europejskich, natomiast dużo mniejszą akceptacją cieszą się imigranci z Ameryki Łacińskiej, Maroka i regionu subsaharyjskiego Afryki. Przykładowo w lutym 2000 roku setki hiszpańskich wieśniaków zaatakowało kijami baseballowymi i żelaznymi prętami marokańską grupę imigrantów w El Ejido.

Atak ten był spowodowany zamordowaniem Hiszpanki przez marokańskiego imigranta. Zamieszki trwały cztery dni, jednak jeszcze przez kilka tygodni miały miejsce mniejsze akty przemocy wobec Marokańczyków.Dyskryminowani w pracy, szkole i miejscu zamieszkania są również Romowie. Raport największej organizacji pozarządowej, czuwającej nad prawami Romów wskazuje, że w Hiszpanii może mieszkać ich około miliona, z czego aż dwie trzecie to osoby poniżej 25 roku życia.

Szacuje się jednak, że aż 60 procent dzieci tej grupy etnicznej nie ukończyło szkoły podstawowej, a tylko bardzo nieliczni poszli do szkoły średniej lub wyżej. Jednocześnie jedna piąta nauczycieli twierdzi, że nie toleruje Romów, zaś jedna czwarta uczniów chciałaby ich wydalenia ze szkół. Dzieci Romów same często opuszczają lekcje, a dla ich rodziców – w 80 procentach analfabetów – edukacja często nie stanowi wartości i tym samym nie są świadomi możliwości edukacyjnych.

W tej sytuacji trudno o ich integrację z ludnością miejscową, a zarazem rosną postawy nietolerancji i akty dyskryminacji. Nacjonalistyczne ugrupowania młodzieżowe w ciągu 2000 roku nadal dopuszczały się aktów przemocy, terroryzując mniejszości. Według raportu Ruchu Przeciwko Nietolerancji z 1999 roku, liczba osób przynależących do tych ugrupowań wzrosła ponad pięciokrotnie w ciągu czterech poprzednich lat. W marcu stwierdzono obecność hiszpańskich neonazistowskich grup w Internecie, gdzie nawoływali do używania przemocy wobec imigrantów z rejonu Maghrebu. Problem dyskryminacji imigrantów nie zmienił się przez ostatnie lata.